Als je in een sterrenwacht komt dan hoor je daar in december vaak het verhaal van de ster van Betlehem. De geboorte van Christus en de ster is een onderwerp wat mensen al 2000 jaar bezighoudt. Is de ster echt een hemels wonder, of kun je het verklaren door middel van de wetenschap. Op deze pagina proberen we het via de wetenschap te verklaren, maar dat wil niet zeggen dat we het dus weten. En het is zeker niet de bedoeling ook iets te bewijzen voor of tegen het Christendom.

Het bijbelse verhaal
TOEN DAN JEZUS TE BETLEHEM IN JUDA GEBOREN WAS TEN TIJDE VAN KONING HERODES,KWAMEN ER TE JERUZALEM WIJZEN UIT HET OOSTEN EN VROEGEN : WAAR IS DE PAS GEBOREN KONING DER JODEN ? WANT WIJ HEBBEN ZIJN STER IN HET OOSTEN GEZIEN EN ZIJN GEKOMEN OM HEM ONZE HULDE TE BRENGEN. TOEN ONTBOOD HERODES IN HET GEHEIM DE WIJZEN EN VROEG HEN NAUWKEURIG NAAR DE TIJD WAAROP DE STER VERSCHENEN WAS. DAAROP ZOND HIJ HEN NAAR BETLEHEM MET DE OPDRACHT : GAAT EEN ZORGVULDIG ONDERZOEK INSTELLEN NAAR DAT KIND, EN WANNEER GIJ HET GEVONDEN HEBT, BERICHT HET MIJ DAN, OPDAT OOK IK HET HULDE KAN GAAN BRENGEN. NA DE KONING AANHOORD TE HEBBEN VERTROKKEN ZIJ, EN ZIE, DE STER DIE ZIJ IN HET OOSTEN HADDEN GEZIEN, GING VOOR HEN UIT TOTDAT ZIJ BLEEF STILSTAAN BOVEN DE PLAATS WAAR HET KIND ZICH BEVOND.

Was de kerstster een nova?
Als we zoeken naar een sterrenkundige verklaring, dan hoort een super nova zeker tot de mogelijkheden. Een super nova (Nova Stella, in het Nederlands nieuwe ster) is een ster die aan het eind van zijn leven uit elkaar spat, end ah zo helder is dat we hem gemakkelijk met het blote oog kunnen zien. ZO zagen Chinese waarnemers in het jaar 4 voor Christus een super nova in het sterrenbeeld Arend. De ster in het kerstverhaal kan best een supernova zijn geweest. Het maakte in die tijd grote indruk op de mensen, omdat ze niet precies wisten wat het was.

Was de kerstster een komeet?
De kerstster zou een komeet zijn geweest, zoals die staat op een schilderij van de schilder Giotto (1267?-1337). Daar staat de komeet van Halley boven de kribbe.
Een komeet is een enorm brok ijs, met stof, gas en nog meer ‘rommel’. Komt de komeet te dicht bij de Zon, dan begint hij te verdampen, en zien we de komeet staart.Maar in die tijd dacht men dat een komeet ongeluk bracht, omdat men niet wist wat het was. Dus kunnen we aannemen dat en komeet zeker niet de kerstster was.

Een samenstand?
Soms ziet men aan de hemel twee planeten erg dicht bij elkaar staan, dit noemen we een samenstand of conjunctie. Jupiter en Saturnus zijn bijvoorbeeld heel  opvallend aan de sterrenhemel, net als Venus bij haar avond- of morgenverschijning. Nog mooier is het als ze dicht bij elkaar staan. Met computer programma’s kunnen we de sterrenhemel van lang geleden nabootsen, en we kunnen dan kijken of er in die tijd samenstanden waren.
We komen er één tegen in het jaar 7 voor Christus tussen Jupiter en Saturnus. Maar ook in het jaar 6 voor Christus tussen Jupiter, Saturnus en Mars. In het jaar 3 voor Christus is er een samenstand tussen Jupiter en Venus. Venus is zelfs zo helder dat men haar wel eens aanziet voor een vliegende schotel.

Sterrenkunde in de oudheid.
In die tijd waren astronomie en astrologie het zelfde. Met onderzocht de sterren, maar dacht ook dat ze het leven op Aarde beïnvloeden. De wijzen uit het oosten waren hoogstwaarschijnlijk dan ook astrologen die op zoek gingen naar de plek die de ster aanwees. Daar moest wel iets bijzonders aan de hand zijn.

Hoewel we het niet zeker weten, denken we dat Jezus is geboren rond 5 december van het jaar 7 voor Christus. Dit kun je ontdekken in allerlei Bijbelse teksten, vooral uit het boek Matteüs. Maar nogmaals, zeker weten doen we het niet.