header sterren

Totaal bezoekers:
Totaal pagevieuws:
Online bezoekers:
 
 
 
   


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Sterren

 
   
Een ster is een gloeiend, gasvormig lichtuitstralend object met temperaturen en afmetingen vergelijkbaar met die van de zon. Met het blote oog zijn 4000 à 5000 sterren zichtbaar; het totale aantal sterren alleen al in het Melkwegstelsel wordt op 100 miljard getaxeerd. De helderheid van een ster wordt weergegeven in magnituden. De helderste sterren hebben een magnitude van ongeveer 1. Magnitude 6 betekent dat de ster een kleine helderheid bezit. De meest massieve sterren hebben een massa die slechts enkele tientallen malen groter is dan die van de zon. In sterren vindt energieproductie plaats bij temperaturen van 10 tot 20 miljoen K. Daarbij wordt waterstof omgezet in helium dat weer kan worden omgezet in koolstof. Als koolstof wordt omgezet in nog zwaardere elementen, levert dit te weinig energie op om de straling van de ster te handhaven. Als de ster aan het eind van zijn bestaan is gekomen, trekt deze zich op een gegeven moment samen en wordt dan tot een rode reus. Sterren met een massa ongeveer gelijk aan die van de zon krimpen in, stoten de buitenste lagen af en worden tot een planetaire nevel met in het centrum een witte dwerg. Sterren met een massa veel groter dan die van de zon krimpen ook in, totdat zij als supernova tot een uitbarsting komen. Wat resteert is een neutronenster of een zwart gat.

rode reus, een grote ster met een oppervlaktetemperatuur van ca. 2000 tot ca. 5000 °C, roodachtig van kleur. Een rode reus is een ster in een van de laatste fasen van haar bestaan. Als de waterstof in de sterkern opraakt, krimpt de sterkern en dijen de buitenste lagen sterk uit. Als de zon over ca. 5, 5 miljard jaar een rode reus wordt, dijt hij uit tot de baan van de aarde, waardoor al het leven op aarde vernietigd zal worden.

witte dwerg, ster die ongeveer zo groot is als de aarde, maar een massa heeft als die van de zon. Witte dwergen vormen het eindstadium van een ster die minder dan 2 zonsmassa's omvat. Zo’n ster zal uiteindelijk inkrimpen tot 1‰ van de oorspronkelijke inhoud. Zwaardere sterren bouwen zo’n druk op dat zij vervallen tot neutronensterren of een zwart gat.

supernova, een exploderende ster waarvan de helderheid in een periode van ca. 30 dagen met soms meer dan 20 magnituden toeneemt, zodat de lichtuitstraling dan meer bedraagt dan het miljardvoudige van die van de zon. Tijdens de explosie stoot de ster het grootste deel van haar massa de ruimte in. Men neemt aan dat het centrale deel van de ster ineenstort tot een neutronenster (bij sterren met een massa van ca. 2–8, 5 maal die van de zon) of een zwart gat (bij zwaardere sterren). In ons Melkwegstelsel treden supernovae waarschijnlijk gemiddeld eens per vijftig jaar op, doch er is slechts een beperkt aantal waarnemingen bekend. In 1987 werd de helderste supernova sinds 1604 ontdekt in de Grote Magalhãese Wolk (zie Magalhãese Wolken).

zwart gat, een (hypothetisch) object in het heelal waarvan de gravitatie (zwaartekracht) zó groot is, dat niets van dit object kan ontsnappen, dus ook geen licht. Het verraadt zijn aanwezigheid uitsluitend door zijn gravitatieveld. Een zwart gat bevindt zich niet in een evenwichtstoestand, doch in een voortdurende gravitatiecollaps (zwaartekrachtsineenstorting), waarbij de dichtheid van de materie steeds sterker toeneemt, tot er een zgn. singulariteit ontstaat, waar de huidige wetten van de natuurkunde niet meer gelden. Het uiteindelijke lot van een zwart gat ligt bovendien buiten het bereik van de waarnemingen, omdat licht en andere straling door de sterke zwaartekracht niet kunnen ontsnappen.

Het bestaan van zwarte gaten kan alleen aangetoond worden via effecten die plaatsvinden buiten een bepaalde straal (de waarnemingshorizon). Zwarte gaten (maar ook neutronensterren) kunnen nl. waarneembaar zijn als röntgenster, wanneer zij een deel vormen van een dubbelsysteem. In dit geval kan materie (gas) van een gewone ster onder invloed van het sterke gravitatieveld naar deze objecten toevallen en daarbij zo sterk worden verhit dat het röntgenstraling gaat uitzenden.

neutronenster, een zeer compacte ster (diameter slechts 20, massa 0,1 tot 3 zonsmassa's, dichtheid tot 1017 kg/m3), die vrijwel geheel uit neutronen is opgebouwd. Een neutronenster is een van de eindstadia in het bestaan van een zware ster. Als de kern van een zware ster instort doordat zijn energiebronnen zijn uitgeput, kan een neutronenster ontstaan die snel om zijn as draait (tot honderden malen per seconde). Soms verraadt zo'n neutronenster zich als pulsar.

 
   

Footer worldwidebase



uw eigen startpagina


© copyright WorldwideBase 2005-2009