| |
Wat is het
Syndroom van Sjögren ?
Het Syndroom van Sjögren is een chronische ontsteking van de traan- en
speekselklieren.
Ook in andere organen kunnen ontstekingen voorkomen.
De oorzaak van de ziekte is niet bekend.
Er wordt aangenomen dat de ontstekingen worden veroorzaakt door een
reactie van het afweersysteem tegen het eigen lichaam.
Het Syndroom van Sjögren wordt daarom een auto-immuunziekte genoemd.
Belangrijkste klachten voor de meeste Sjögrenpatiënten.
Oogklachten door te weinig en / of afwijkend traanvocht.
De oogklachten zijn meestal jeukende en branderige ogen, het gevoel
alsof er zand in de ogen zit.
Deze klachten kunnen verergeren door een droge of rokerige omgeving en
door fel licht.
Mondklachten door te weinig en / of afwijkend speeksel.
De klachten bestaan uit een droge mond waardoor men vaak 's nachts water
drinkt en het niet kunnen eten van droog voedsel zonder daarbij te
drinken.
Het spreken kan moeilijk gaan.
De slijmvliezen in de mond kunnen een branderig gevoel geven en
schimmelinfecties in de mond zijn niet zeldzaam.
Gewrichtspijn en / of gewrichtsontsteking.
Ongeveer 80% van de mensen met het Syndroom van Sjögren heeft klachten
van pijnlijke en / of ontstoken gewrichten.
Over het algemeen leidt dit niet tot misvormingen van de gewrichten
zoals bij reuma.
Snel vermoeid.
Ongeveer 80% van de Sjögrenpatiënten is zeer snel of altijd moe.
Dit kan zulke ernstige vormen aannemen, dat men geen normaal leven kan
leiden en volledig arbeidsongeschikt is.
De moeheid kan soms plotseling zonder herkenbare aanleiding verergeren.
Grieperig gevoel.
Veel mensen voelen zich vaak ziek, alsof men griep heeft.
Ook de lichaamstemperatuur kan hierbij verhoogd zijn.
Is het een zeldzame ziekte?
Het syndroom van Sjögren is een veel voorkomende ziekte, waarschijnlijk
komt ze voor bij tussen de 1 op 100 en 1 op 500 personen in de
bevolking.
Dit betreft 10 maal vaker vrouwen dan mannen.
Dit betekent dat het syndroom van Sjögren voorkomt bij 1 op 55-275
vrouwen en bij 1 op 500-2500 mannen.
Zoals met de meeste auto-immuunziekten het geval is, gaat de ziekte niet
meer weg.
De ziekte kan op vrijwel elke leeftijd beginnen maar is bij kinderen
zeldzaam.
De diagnose wordt het vaakst gesteld bij vrouwen tussen 40 en 60 jaar.
De ziekte komt overal in de wereld voor, ongeacht huidskleur of sociale
omstandigheden.
Hoe kom je aan het syndroom van Sjögren?
Het is niet bekend waarom bepaalde mensen het syndroom van Sjögren
krijgen.
Erfelijke eigenschappen spelen zeker een rol, maar welke dit zijn is
niet bekend.
Naast erfelijke eigenschappen zijn ook andere invloeden van
doorslaggevende betekenis.
Welke dit zijn is evenmin bekend, maar vaak wordt in dit verband gedacht
aan virusinfecties.
Het syndroom van Sjögren is dus niet een echte erfelijke ziekte en niet
een infectieziekte.
Men kan niet iets doen of nalaten om te voorkomen dat men de ziekte
krijgt.
Ga je er aan dood?
De ziekte geeft gewoonlijk geen aanleiding tot voortijdige sterfte maar
het beloop van de ziekte kan sterk verschillen.
Er zijn personen waarbij de ziekte weinig nadelige gevolgen heeft, maar
meer gebruikelijk is dat klachten in wisselende mate zeer hinderlijke of
ernstig beperkende vormen aannemen.
Een belangrijke complicatie is dat er bij ongeveer 5% van de mensen met
het syndroom van Sjögren een kwaadaardige afwijking, een zgn.
non-Hodgkin lymfoom, ontstaat in voornamelijk de speeksel en
lymfeklieren.
Ontstekingen van bloedvaten en trombose kunnen soms een gevaarlijke
uiting van de ziekte zijn.
Is behandeling mogelijk?
Er bestaat niet een behandeling waardoor de ziekte verdwijnt.
Toch kunnen met geneesmiddelen belangrijke verbeteringen worden bereikt
van de klachten en afwijkingen bij een deel van de patiënten.
Ook kan waarschijnlijk door bepaalde geneesmiddelen de kans op
kwaadaardige complicaties worden verkleind.
Welke ziekten kunnen worden verward met het syndroom van Sjögren?
Ziekten die dezelfde verschijnselen geven als het syndroom van Sjögren
kunnen verwarring geven.
De belangrijkste hiervan zijn de ziekte van Besnier-Boeck (sarcoidose),
amyloidose en een beginnend lymfoom.
Vele geneesmiddelen, vooral die tegen hoge bloeddruk en tegen depressie,
kunnen droogte van de slijmvliezen veroorzaken.
Soms wordt bij personen met het syndroom van Sjögren ten onrechte een
andere diagnose gesteld.
Dit zijn vooral andere auto-immuunziekten zoals lupus erythematodes
disseminates en reuma.
Dit geldt voor deze twee voorbeelden vooral als er in het bloed
antinucleaire antistoffen of reumafactoren voorkomen.
De belangrijkste fouten bij het stellen van de diagnose syndroom van
Sjögren worden gemaakt doordat niet wordt herkend dat het om een echte
ziekte gaat.
De patiënt wordt dan als een aansteller beschouwd of het wordt op 'de
overgang' geschoven.
Dit geldt vooral als eenvoudige bloedtesten normaal uitvallen.
Hoe wordt de diagnose syndroom van Sjögren gesteld?
De diagnose wordt gesteld op basis van een combinatie van klachten,
afwijkingen of functievermindering van de traan- en speekselklieren,
bloedafwijkingen en uitsluiting van andere in aanmerking komende
oorzaken.
Gewoonlijk worden voor de diagnose drie oogtesten verricht en een stukje
speekselklierweefsel onder het microscoop onderzocht ('lipbiopt').
Bloedonderzoek is belangrijk om zonodig aanvullende steun voor de
diagnose syndroom van Sjögren te vinden, een oordeel te vormen over de
ernst en de te verwachten complicaties van het syndroom van Sjögren vast
te stellen en om andere ziekten uit te sluiten. |
|
|
|
|
|
