|
 De
bevolking van Vaticaanstad kan onderverdeeld worden in staatsburgers
(472 in 1996) en andere bewoners. Tot de staatsburgers (het
staatsburgerschap wordt verleend, men kan het niet door geboorte
krijgen) behoren de leden van het pauselijk corps diplomatique, die
vrijwel allen in het buitenland wonen, de leden van de Zwitserse Garde,
de in Rome wonende kardinalen, alsmede een kleine groep leken. Tot de
andere bewoners behoren vnl. mannelijke en vrouwelijke geestelijken en
ordeleden die in dienst van het Vaticaan zijn. Daarbuiten zijn nog
enkele duizenden die een andere (meestal Italiaanse) nationaliteit
bezitten, werkzaam in Vaticaanstad, ongeveer drieduizend mensen.
Staatshoofd is de paus, het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk (zie
verder paus). Volgens de grondwet van 7 juni 1929 heeft hij als
soeverein van Vaticaanstad 'alle wetgevende, uitvoerende en rechterlijke
bevoegdheden'. Hij wordt wat zijn wetgevende taken betreft bijgestaan
door een pauselijke commissie, de Pontificia Commissione per lo Stato
della Città del Vaticano en door de Gouverneur van de Staat. In de
commissie, die wordt geleid door de kardinaal-staatssecretaris, hebben
nog zes kardinalen zitting, die voor vijf jaar worden benoemd. Er
bestaat sedert 1969 een adviserend orgaan, de Consulta dello Stato,
waarin uitsluitend leken zitting hebben. Aan de genoemde commissie is
ook de uitvoerende macht gedelegeerd. In afhankelijkheid van haar
fungeren het zgn. Gouvernement (Governatorato) en een aantal
directoraten (Direzioni Generali). Het gouvernement wordt gevormd door
het secretariaat-generaal en de bureaus voor juridische zaken,
personeelszaken, financiële administratie, filatelie en numismatiek,
postwezen en telegraafbedrijf, goederenvervoer, bewakingsdienst en
informatie aan pelgrims en toeristen. De belangrijkste directoraten zijn
die voor de monumenten, musea en kunstgalerijen, voor de economische
zaken, het gezondheidswezen, Radio Vaticana en de Vaticaanse
sterrenwacht.
Het Vaticaan heeft een eigen rechtswezen, met drie soorten
rechtsprekende instanties, o.a. een hof van appel en een hof van
cassatie, die tevens bij de kerkelijke rechtspraak zijn ingeschakeld
(zie verder apostolische signatuur en Curie [religie]). Vaticaanstad
heeft in 165 landen diplomatieke vertegenwoordigers, die tevens
vertegenwoordiger van de Heilige Stoel zijn (zie ook nuntius). Verder is
het Vaticaan als waarnemer vertegenwoordigd in de Verenigde Naties, de
UNESCO en de FAO. Sedert 1970 bestaat alleen nog de Zwitserse Garde als
ordehandhavende instantie. Verder is er een bureau voor de
staatsveiligheid. Sedert 1969 zijn de arbeidsverhoudingen vastgelegd in
een uitgebreid reglement, dat o.a. de hoogte van de salarissen en de
pensioenen alsmede secundaire arbeidsverhoudingen regelt.
Verantwoordelijk voor de gezondheidszorg is de Fondo Assistenza
Sanitaria.
Het Vaticaan heeft een groot aantal instellingen voor hoger onderwijs,
die vrijwel alle buiten Vaticaanstad, in de stad Rome, zijn gevestigd.
De belangrijkste daarvan zijn de pauselijke universiteiten, de
Gregoriana, het Lateranense, de Urbaniana, de Università di S. Tomaso
d'Aquino en de Salesiana. Verder zijn er pauselijke instituten zoals die
voor gewijde muziek, christelijke archeologie en voor de studie van het
Arabisch en de islam en de pauselijke academies voor archeologie en voor
natuurwetenschappen. Het dagblad van het Vaticaan, l'Osservatore Romano,
kent ook weekedities in het Frans, Engels, Portugees, Spaans en Duits.
Radio Vaticana, gesticht in 1931, zendt uit in 37 talen en kan via de
kortegolf over de gehele wereld ontvangen worden. Het station maakt
verder radioprogramma's die door ca. 200 stations in Latijns-Amerika
worden uitgezonden. In 1983 werd ook een televisiestation opgericht.
Alle economische activiteiten zijn in handen van de overheid. Er wordt
geen inkomstenbelasting of btw geheven en er bestaan geen indirecte
belastingen. Er zijn twee grote staatswinkels die een uitgebreid
assortiment goederen tegen vastgestelde (lage) prijzen verkopen en waar
- naast inwoners van Vaticaanstad - ook houders van een speciale
vergunning toegang hebben. Het Vaticaan heeft eigen inkomsten uit de
uitgifte van postzegels en de circulatie van de eigen munten. Daarnaast
beschikt het, als uitvloeisel van de bepalingen van de verdragen van
Lateranen, over een aandelenpakket, waarvan de waarde niet bekend is, en
over onroerend goed, dat alleen al in de stad Rome zo'n 5000 woningen
omvat. In 1979 publiceerde het Vaticaan voor het eerst
begrotingscijfers. Het tekort van $ 20 miljoen uit dat jaar liep op tot
$ 91 miljoen in 1994. Financieel wanbeheer, bankschandalen en de
waardevermindering van de dollar zouden aan dit groeiend tekort hebben
bijgedragen. Het Istituto per le Opere di Religione is de staatsbank.
Het Vaticaan heeft een eigen postwezen en een eigen telefoonnet. Er is
een aansluiting op het spoorwegnet van de Italiaanse staatsspoorwegen.
Eind 1993 tekenden het Vaticaan en Israël een verdrag voor het aangaan
van diplomatieke betrekkingen. Het verdrag was het sluitstuk van een
jarenlang durend proces van toenadering tussen het rooms-katholicisme en
het jodendom en kwam neer op erkenning door het Vaticaan van de
Israëlische soevereiniteit over dat deel van het Heilige Land dat binnen
de Israëlische grenzen van vóór 1967 ligt.
Telefoongids Vaticaanstad
Postcodes
Vaticaanstad
|
