Cluny  (Saone-et-Loire in Frankrijk)
Cluny werd in 909 door Willem van Aquitanië in Bourgondië gesticht. Hoewel de abdij onder direct gezag van de paus stond, was Cluny eigenlijk een organisatie met zelfbestuur die door heel Europa zo'n tweeduizend kloosters stichtte. Allerlei mensen schonken het klooster goederen en privileges, zodat het enorme rijkdommen en uitgestrekte landerijen verkreeg. Deze landerijen moesten met zorg beheerd worden om er zeker van te zijn dat de talloze monniken en dienaren van de opbrengsten konden leven. Het klooster werd weldra één van de grootste, rijkste en invloedrijkste kloosters van het middeleeuwse Europa, wat aan de nog bestaande gebouwen te zien is. ( foto : de ruïnes van de abdij )

Krak des Chevaliers (Qalaat Al-Hisn in Syrië)
Vanaf einde elfde eeuw trokken ridders en soldaten uit West-Europa met de zegen van de paus naar het Heilige Land om te proberen het gebied op de moslims te heroveren en er een christelijk koninkrijk te vestigen. Er werd een aantal geestelijke ridderordes gesticht om de moslims te bevechten en pelgrims naar Jeruzalem te beschermen en te ondersteunen. De orde van de hospitaalridders of johannieters verzorgde pelgrims in Jeruzalem maar raakte spoedig betrokken bij de gevechtshandelingen door vestingen te bouwen of bestaande, zoals de Krak des Chevaliers in Syrië, over te nemen. Deze oorspronkelijke moslimvestiging werd in 1.144 door de orde aan Raymond II van Tripoli overgedragen. Het kasteel werd door de ridders versterkt, doorstond vele belegeringen en werd in 1.271 door de moslims heroverd. ( foto : miniatuur kruisvaarders in de strijd )

Carcassonne  (Languedoc-Roussillon in Frankrijk)
Op het eerste gezicht lijkt Carcassonne één van de best bewaarde middeleeuwse steden in Europa met haar kasteel, kathedraal, talloze gebouwen en prachtige vestingwerken. In werkelijkheid werd het grootste deel van de stad in het midden van de negentiende eeuw door de architectuurhistoricus Viollet-le-Duc (1814-1879) gerestaureerd waardoor stadsplan, vorm en sfeer van een drukke middeleeuwse stad zijn behouden. Aanvankelijk was het een Gallo-Romeinse stad en enkele vestingwerken uit die periode bestaan nog als fundering van latere bouw, waarvan het grootste deel van de dertiende eeuw dateert. De stad was in de middeleeuwen belangrijk doordat ze de voornaamste handelsroute tussen Middellandse Zee en Atlantische Oceaan beheerste en de economie van de streek. ( foto : de ommuurde stad Carcassonne )

Santiago de Compostela  (Galicië in Spanje)
Eén van de kenmerken van de Middeleeuwen was het belang dat men aan het maken van een pelgrimstocht hechtte. Na Rome en Jeruzalem werd Santiago de Compostela het meest bezocht en vanuit heel Europa maakte men de lange, gevaarlijke tocht. Aan het eind van de negende eeuw had men een kerk boven het graf van de heilige Jacobus gebouwd - de apostel die naar Spanje zou zijn getrokken. Pas begin elfde eeuw begon de verering toen de graaf van Aquitanië hierheen een beroemde pelgrimstocht maakte en hier door monniken uit Cluny een klooster en een kerk werden gebouwd. De populariteit van de eredienst verbreidde zich ook buiten Spanje en in 1076 begon men met de bouw van een nieuwe kerk. Die werd in 1122 voltooid, maar in de volgende eeuwen verbouwd op grond van de architectonische stijlen en ideeën waarmee de pelgrims kwamen. ( foto : het religieuze centrum )