|
|
||||||||
Volksverhuizing |
|
|||||||
|
Volksverhuizing, de tochten die vooral de Germaanse, maar ook andere volken van de 4de tot de 6de eeuw n.C. naar het zuiden en het westen van Europa ondernamen en die de ondergang van het Romeinse Rijk in het westen (476) tot gevolg hadden. In de traditionele periodisering van de geschiedenis worden de Volksverhuizingen beschouwd als het einde van de oudheid en het begin der middeleeuwen.
De beweging ging van noord naar zuid; Scandinavië was steeds het
uitgangspunt van uitzwermende volken (Goten, Bourgondiërs, Denen, Herulen). De Volksverhuizing in engere zin
is slechts een onderdeel van een historisch verschijnsel dat zich tot veel verder in het verleden uitstrekt.
Met de tocht van de Cimbren en Teutonen begon de
zuidwaartse beweging van de Germaanse volken (ca. 120 v.C.). Alleen het krachtige Romeinse imperium wist
zijn grenzen tegen Germaanse aanvallen te beveiligen. Buiten die grenzen hadden echter voortdurend
verschuivingen plaats; de Bourgondiërs en Rugiërs trokken uit Scandinavië naar de kust van Mecklenburg en
Pommeren, de Goten naar de Weichselmond. In de 2de eeuw verplaatsten de Goten zich zuidwaarts naar de kusten
van de Zwarte Zee en verontrustten daar voortdurend het Romeinse Rijk; samen met hen traden Herulen,
Vandalen en andere volken op. Toen begon de eigenlijke Volksverhuizing met de inval van de Hunnen
in 375, waardoor het Gotische Rijk van Ermanarik vernietigd werd en de Goten in beweging kwamen. De Ostrogoten en sommige andere Germanen onderwierpen zich aan de
Hunnen, die zich in de Hongaarse Laagvlakte vestigden. De Visigoten kwamen door de overwinning op
Valens bij Adrianopel in 378 in het bezit van Moesië en
Thracië. Alarik leidde hen reeds in 401 naar Italië, maar werd in 402 door Stilicho teruggedreven. Na diens
dood (408) deden de Visigoten opnieuw onder Alarik een inval in Italië, terwijl tegelijkertijd de provincies
Gallië, Spanje, Britannia en Africa, waaruit de Romeinse legioenen teruggeroepen waren om Italië te
beschermen, door Germanen overstroomd werden. De Alamannen namen het gebied van de Boven-Rijn in bezit, de
Bourgondiërs vestigden zich aan de Midden-Rijn, de Angelen en Saksen veroverden Britannia, de Alanen,
Vandalen en Sueven trokken door Gallië en vestigden
zich in Spanje; van hieruit veroverden de Vandalen in de periode 429–439 ook Africa. De Visigoten, die in
412 door Athaulf naar Gallië geleid waren, stichtten in 419 in Zuid-Gallië en Noord-Spanje een zelfstandig
rijk. In vele gevallen is van een eigenlijke verovering geen sprake, maar
liet het Romeinse Rijk de vestiging van de Germaanse benden toe in de vorm van een inkwartiering van
hulptroepen (zoals de Goten in Aquitanië). Zij hadden dan recht op een derde deel van de bodem. Geen wonder,
dat onder zulke omstandigheden taal, recht en zeden van de inwoners gehandhaafd bleven. De Romeinse
beschaving had grote invloed op die van de veroveraars; de volledige versmelting werd echter verhinderd door
het ariaanse christendom van laatstgenoemden. Gemeenschappelijk trachtten de Germanen en de Romeinen de
aanvallen van Attila
af te weren, die in 437 het Bourgondische Rijk aan de Midden-Rijn verwoestte en van 451 tot 453 aan het
hoofd van grote benden naar het westen trok. De overblijfselen in Italië en Gallië van het Romeinse Rijk in
het westen gingen verloren; dit laatste door toedoen van de Franken. In 476 maakte Odoaker een einde aan het
keizerrijk in het westen. Omstreeks 500 waren alle provincies van het rijk in het bezit van Germaanse
veroveraars. In Oost-Europa daarentegen duurde de beweging voort. In de 5de eeuw
was reeds het land van de Weichsel tot de Elbe door Slaven ingenomen; in Centraal-Rusland duurde het
opdringen van de Slaven tegen de Finnen nog geruime tijd voort. Ook aan de Beneden-Donau, waar de Tataarse
Avaren het machtigste volk waren, trad eerst langzamerhand een stilstand in, nadat in de 7de eeuw de Finse,
later met Slaven vermengde, Bulgaren en Serviërs vaste woonplaatsen hadden gekregen. In de 9de eeuw drongen
de Magyaren Hongarije binnen. Toen was intussen in Noord-Europa een nieuwe fase van de volkenbeweging
ingetreden (zie Vikingen). |
||||||||
|
 uw eigen startpagina 
© copyright WorldwideBase 2005-2009 |
||||||||
