Water is een recht voor iedereen : wees er zuinig mee !

Doelstellingen
Het doel van de Wereldwaterdag campagne is het bevorderen van het voorbereid zijn op rampen en het delen van kennis op regionaal niveau en het vergroten van het publieke bewustzijn over de diverse elementen van rampen die met water te maken hebben. Het is eveneens de bedoeling wereldwijd politieke en gemeenschapsacties ter voorkoming en vermindering van water gerelateerde rampen te inspireren, opdat levens en bezittingen gered zouden kunnen worden.
Daarnaast wil Wereld Water Dag werk maken van de Millennium Ontwikkelingsdoelstellingen met betrekking tot het verminderen van armoede en het bouwen aan duurzame ontwikkeling.
Tevens wil de campagne bereiken dat elke burger “geïnformeerd én voorbereid is” opdat de impact van natuurrampen en in het bijzonder van water gerelateerde rampen, zou worden verminderd en dat wij bewust worden van de kostbaarheid van ons drinkbaar water.
 

Recht op water
Commercialisering van water is verkeerd op ethische, ecologische en sociale gronden. Beslissingen over de toewijzing van water moeten niet volgens commerciële, maar volgens ecologische en sociale overwegingen genomen worden. In het geval van privatisering wordt het beheer van watervoorraden gebaseerd op principes van schaarste en winstmaximalisering en niet op duurzaamheid en gendergelijkheid. Bedrijven hebben er alle belang bij om de waterconsumptie te verhogen om hun winsten veilig te stellen. Je kan verwachten dat ze eerder zullen investeren in het gebruik van chemische technologie, ontzilting, vermarkting en waterhandel dan in duurzaam waterbeheer.
Het tegengif voor de commercialisering van water, is water te zien als een gemeenschappelijk goed. In een wereld waar alles te koop is moeten burgers afbakenen wat nodig is voor het overleven van de mens. Niemand kan leven zonder water.
Met water valt echter geld te verdienen. Dat heeft de bedrijfswereld als eerste beseft. Volgens het blad Fortune is de watersector nu al goed voor 40% van wat er met olie te verdienen valt en brengt hij heel wat meer op dan de farmaceutische industrie. Op dit ogenblik is slechts 5% van alle water in privé-handen. Er zit dus nog veel groeipotentieel in de watermarkt, zeker als de watercrisis toeneemt !
 

Het zoet water op de wereld geraakt op.
De mensen vervuilen en verkwisten het kostbare water aan een ontstellend snel tempo, veel sneller dan de natuur het kan aanvullen.
Nu al leiden de politieke, sociale en economische gevolgen van waterschaarste overal ter wereld tot conflicten. Als ons waterbeheer niet snel verandert, gaat de helft tot twee derde van de mensheid zware watertekorten tegemoet in de komende kwart eeuw.
Tot voor kort lag in het Noorden niemand wakker van goed waterbeheer. Dat was een zorg voor experts: ingenieurs, meteorologen, wetenschappers… In het Zuiden lag dat natuurlijk wel anders. Miljoenen mensen voelden aan den lijve de gevolgen van waterschaarste en van ziekten veroorzaakt door vuil water. Maar die problemen werden toegeschreven aan armoede en slechte voorzieningen, aan een onrechtvaardige verdeling…
Sinds kort luiden overal ter wereld milieugroepen, burgercomités, vrouwenorganisaties, onderzoeksinstituten, enz. de alarmklok. Het besef dringt door dat de zoetwatervoorraad beperkt is. Vanuit de ruimte gezien is onze planeet dan wel blauw van het water, maar minder dan een half procent van al dat water komt als drinkwater in aanmerking. Elk jaar komen er bovendien 85 miljoen nieuwe bewoners bij op aarde en het waterverbruik per hoofd verdubbelt elke twintig jaar. Een zware erfenis van industriële landbouw, de constructie van grote dammen, gifstorten, de vernietiging van moerassen en regenwoud, industriële en stedelijke vervuiling hebben de oppervlaktewateren sterk aangetast. Daarom worden nu in een snel tempo de ondergrondse waterreserves aangeboord.


Ongelijkheid in de wereld
Toegang tot water zet ook de ongelijkheid in de wereld nog eens in de verf.

• 1,2 miljard mensen hebben vandaag geen enkele toegang tot zuiver water.

• 40% van de wereldbevolking in 80 landen heeft te lijden onder waterschaarste, het merendeel in het Zuiden.

• Een plattelandsbewoner in Madagaskar verbruikt 10 liter water per dag, een Amerikaan gemiddeld 425 liter.

• In Ghana hebben liefst 70% van alle ziekten te maken met vuil water.

• Elke 8 seconden sterft ergens op de wereld een kind omdat het besmet water dronk.

Of je toegang hebt tot water hangt af van een hele reeks factoren. Of je in het Noorden of het Zuiden woont, bijvoorbeeld, in de stad of op het platteland, maar ook of je arm of rijk bent en tot welke klasse, welk ras of geslacht je behoort. Machtsverhoudingen staan centraal in het hele waterverhaal. Zij bepalen wie toegang heeft tot water, wie verantwoordelijkheid draagt voor aanvoer en gebruik van water in het huishouden of voor de productieve aanwending van water bijvoorbeeld in de landbouw. Zij bepalen ook wie de politieke prioriteiten vastlegt en vertegenwoordigd is in de besluitvorming. En ga zo maar door. Op elk van deze terreinen zijn er grote machtsverschillen tussen mannen en vrouwen.

Water en vrouwen
Overal ter wereld vervullen vrouwen een enorm belangrijke rol in het behoud, de voorziening en de distributie van water. De tijd die vooral vrouwen en meisjes besteden aan het waterhalen in landelijke gebieden kan oplopen tot vier à vijf uur per dag. In stedelijke gebieden moeten vrouwen en meisjes soms urenlang aanschuiven aan een gemeenschappelijke kraan. Dit heeft een directe impact op de tijd die vrouwen hebben voor onderwijs en inkomengenererende activiteiten, maar ook op hun sociale en politieke betrokkenheid.
In India schat men dat de nationale kost voor het waterhalen door vrouwen oploopt tot 150 miljoen werkdagen, wat neerkomt op een nationaal verlies aan inkomen van 10 biljoen roepies.
Al zijn boeren wereldwijd meestal boerinnen, vaak is de bijdrage van mannen in de landbouw zichtbaarder en wordt hun werk eerder als productief beschouwd en wordt het beter geschikt geacht voor investeringen en de uitbouw van infrastructuur. Zo kan het gebeuren dat er wel infrastructuur is voor irrigatie maar niet voor gezond drinkwater binnen wandelafstand.
Dat heeft natuurlijk alles te maken met die andere ongelijkheid: vrouwen zijn vaak minder betrokken bij het (ontwikkelings-)beleid en spelen minder mee op het politieke vlak, ook in waterzaken.
Water is van fundamenteel belang voor een gezond huishouden: als drinkwater, maar ook voor het bereiden van voedsel, om het huis schoon te houden en voor persoonlijke hygiëne. Al deze taken worden traditioneel aan vrouwen overgelaten. Als water schaars of duur wordt, verhoogt de druk op vrouwen om alternatieven te vinden. Vaak is dit vuil water.
De ongelijkheid die vandaag bestaat tussen arm en rijk en tussen man en vrouw is heel duidelijk met betrekking tot de toegang tot water. Als water een goed wordt waar men winst uit puurt, zullen deze ongelijkheden nog scherper worden.