|
Wat is een vloedgolf ? |
Een vloedgolf ontstaat als gevolg van een
aardschok in de zeebodem (zeebeving). Dat veroorzaakt een grote
golfbeweging door het diepe deel van de oceaan, en een vloedgolf is veel
en veel sterker dan normale oppervlaktegolven. Midden in de oceaan is de
golf niet zo hoog, maar de snelheid ervan kan wel tot 800 km. per uur
oplopen. Als zo'n golf tegen de kust stuit, torent zij zich tot een
enorme golf op en slaat dan over de kuststroken heen, daarbij grote
verwoestingen aanrichtend. De naam vloedgolf is minder gelukkig, omdat
vloedgolven niets met normale eb en vloed te maken hebben.
Zeebevingsgolf zou beter zijn, of anders het Japanse woord tsunami, wat
reuzengolf betekent. |
|
Waar ontstaan draaikolken ? |
Deze ontstaan waar waterstromen elkaar
ontmoeten. Als de twee stromingen op elkaar botsen, begint het water
tollend rond te draaien en een draaikolk te vormen. Rotsblokken,
getijden en krachtige winden kunnen ook tot stroombewegingen in het
water leiden die in een draaikolk uitmonden. Een draaikolk wordt ook wel
eens een maalstroom genoemd, naar het woord maelstrom, de naam van een
stroming langs de Lofoteneilanden tussen de Noorse kust. Deze Maelstrom
is zo sterk dat schepen er door naar de diepte getrokken kunnen worden. |
|
Wat is een fjord ? |
Een fjord is een
diepe zee-inham die door bergen of heuvels is omgeven. Het water in
fjorden is vaak heel diep - tot wel duizend meter of meer. Fjorden
ontstonden lang geleden toen gletsjers diepe dalen hadden uitgeslepen,
en die dalen raakten, toen het ijs steeds meer smolt, door de zee
gevuld. |
|
Hoe groot zijn ijsbergen ? |
Ijsbergen zijn veel groter dan ze boven
water lijken. Vandaar ook de uitdrukking : het topje van de ijsberg. Je
ziet niet meer dan ongeveer één tiende deel van de hele ijsberg boven
water uitsteken. Acht tot negen maal zoveel ijs is onder water
verborgen. De grootste ijsbergen treft men aan in de Antarctische Oceaan
of Zuidelijke Ijszee, in de buurt van de zuidpool dus. Ze bereiken een
hoogte van ongeveer honderd meter boven water, maar kunnen een lengte
van meer dan driehonderd kilometer hebben ! |
|
Wat is het verschil tussen een oceaan,
een zee, een golf en een baai ? |
Deze vier watergebieden verschillen in
omvang en locatie. De grootste waterreservoirs zijn oceanen (zeer grote
zeeën). Aan de randen van de oceanen zijn gebieden van zout water die
men zeeën noemt. Bijvoorbeeld bevindt zich de Noordzee aan de ene kant
van de Atlantische Oceaan. Andere zeeën, zoals de Middellandse Zee en de
Dode Zee, zijn bijna geheel respectievelijk door land omgeven (de Dode
Zee is dan ook feitelijk een meer). Een golf (voorbeeld de Golf van
Mexico) is een zeer ruime baai. Een baai is een door zee bedekte
inronding van het land. |
