Fotografie, telefoneren en de televisie zijn slechts enkele van de ontdekkingen die afhankelijk zijn van optica, de wetenschap van het licht. Gedurende honderden jaren was het onderwerp in nevelen gehuld. Maar ongeveer duizend jaar geleden wist de 'gekke' Arabische wetenschapper Alhazen de ogen van anderen te openen.
Het verhaal gaat dat Alhazen naar Caïro ging, de snelst groeiende stad van Egypte, om de beruchte en wrede leider al-Hakim te adviseren over het indammen van de belangrijkste rivier, de Nijl. Maar Alhazens ideeën werkten niet en de Nijl bleef gewoon overstromen. Hij bedacht toen dat hij alleen de toorn van de afschrikwekkende leider kon ontlopen door gekte te veinzen. Gelukkig slaagde dit plan en al-Hakim liet hem verder ongemoeid met zijn wis- en natuurkundestudies doorgaan.
Alhazen stopte met nadenken over water en legde zich toe op het licht. Wat gebeurde er als je iemand zag ? Kwamen er vederlichte tastorganen uit het oog waarmee objecten werden bevoeld, zoals Pythagoras dacht ? Of had de oude Griekse filosoof Epicures gelijk door te denken dat licht van een bron, zoals de zon, van objecten afkaatste en het oog binnendrong ?
De ideeën van Pythagoras leken de wetenschapper Alhazen onwaarschijnlijk. Hoe zou het immers komen dat mensen in het donker niet konden zien ? Hij koos Epicures kant en dacht verder na over diens ideeën. Met gebruikmaking van zijn wiskundige kennis werkte Alhazen uit wat we tegenwoordig weten over de manier waarop licht wordt gereflecteerd door platte en gebogen spiegels, en wordt afgebogen door glas of de dampkring. Hij wist zelfs uit te leggen waarom twee ogen beter zien dan één. Alhazen schreef alles op in een boek, getiteld Optica, dat vertaald werd in het Latijn en in 1.270 bekend werd in Europa. Het kan toeval zijn, maar juist op dat moment verschenen in Europa ook vergrootglazen en kijkers, voorlopers van de microscoop en telescoop.
De gevreesde al-Hakim verdween op een nacht in het jaar 1.021 onder raadselachtige omstandigheden. Alhazen herstelde onmiddellijk van zijn 'gekte' en zou nog twintig jaar leven. Ondanks zijn genialiteit had hij nooit kunnen vermoeden waartoe zijn werk zou leiden. Zelfs internet maakt gebruik van de ideeën die Alhazen zo'n duizend jaar geleden opschreef !