Een zonnebloem bloeit vanaf het begin van de zomer tot laat in de herfst. De plant groeit met hoge, ruw behaarde stengels. De stengels kunnen tussen de één tot vijf meter hoog worden. De stengels zijn zelden vertakt. De bladen zijn kleverig en behaard en groot in omvang. De bladvorm is breed eirond of hartvormig. De bladen staan aan lange, dikke stengels. Een zonnebloem bloeit met samengestelde bloemen (sympetalen). De buitenkrans bestaat uit lintbloemen. Daarbinnen bevindt zich het plateau met meeldraden en stampers. Hier groeien in een latere fase de witgrijze, oliehoudende zaden.

Een zonnebloem wordt buiten in de volle grond gezaaid. Zaaien in april op een zonrijke plaats. De grond moet diep humeus en goed water doorlatend zijn. Een zonnebloem vereist voor een goede groei veel vocht. Leg de zaden op een afstand van 40 x 60 centimeter. Geef een zonnebloem af en toe korrelmest in de vorm van NPK. De hoofdbloei is in juli tot en met september.
Van de zonnebloem zijn ook typen verkrijgbaar, die geschikt zijn voor kleine tuinen. Die worden maximaal twee meter hoog. Voorbeelden hiervan zijn 'Herbstschönheit' en 'Teddy Bear'. De zonnebloem is er in de kleuren geel, lichtgeel, donkergeel, goudgeel, bruinachtig rood en dieprood. Na de bloei en hopelijk vruchtzetting kunnen de planten bij de grond af worden afgeknipt.