header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

De baviaan

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 

bavianen (v. Fr. babouin) of hondskopapen, een groep apen, behorende tot de onderfamilie Meerkatachtigen. Zij worden ook wel hondskopapen genoemd wegens hun vooruitstekende snuit, die enigszins lijkt op die van een hond. Het zijn krachtig gebouwde dieren met een korte stevige romp en vier ongeveer even lange ledematen. De vingers zijn vrij kort, de duim is goed ontwikkeld.

De eigenlijke bavianen (geslacht Papio) hebben een vrij lange staart, die meestal boogvormig gedragen wordt, gekleurd ziteelt (dat vooral bij de wijfjes opvallend fel gekleurd is en onregelmatig opgezwollen) en een roofdierachtig gebit met sterk ontwikkelde hoektanden.

Bavianen zijn bodemdieren die op handpalm en voetzool lopen. Zij bewonen in troepen van tien tot tweehonderd dieren de vlakten en rotsachtige streken van Arabië, Ethiopië en vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara. De troepen bestaan uit harems, gevormd door een mannelijk dier, enige vrouwtjes en de jongen. Het sociale leven verloopt volgens een strikt ritueel. De troepen bewonen uitgestrekte, scherp begrensde territoria, die elkaar evenwel vaak overlappen; de dieren overnachten in bomen of op moeilijk toegankelijke rotsen. In het midden van de troep bevinden zich de wijfjes met baby's. Om deze kern leven de jonge dieren, terwijl de volwassen mannetjes en wijfjes zonder jongen zich aan de buitenkant ophouden. Bij gevaar vallen soms alle mannelijke dieren aan. Bavianen zijn intelligente, sterk sociaal ingestelde dieren. Pas recent is de ingewikkelde structuur van hun leven doorzichtiger geworden, o.a. door de bemoeiingen van door de wilde dieren als ongevaarlijk geaccepteerde en half in de troep geïntegreerde onderzoekers. Het voedsel bestaat uit vruchten, zaden, insecten, schorpioenen en andere kleine dieren; soms worden kleine zoogdieren (jonge antilopen, hazen, enz.), meest door de mannetjes, opgegeten.

Naast de enigszins afwijkende mantelbaviaan (Papio hamadryas) onderscheidt men slechts één sterk variërende soort, de baviaan (P. cynocephalus), die in een aantal ondersoorten vrijwel geheel Afrika bezuiden de Sahara bewoont. De lichaamslengte beloopt 50–110 cm, de staartlengte 35–75 cm, en het gewicht 10–50 kg. De levensduur kan meer dan 30 jaar bedragen (bij uitzondering tot 48 jaar); draagtijd ca. zes maanden; één (zelden twee) jong(en) per worp. De jongen zijn aanvankelijk anders gekleurd dan de volwassen dieren, wat ze vrijwaart van agressie. De baviaan varieert in kleur van grijs tot geel en bruin en is dan ook lokaal bekend onder namen als gele, olijfkleurige of bruine baviaan (ook o.a. langarm- en sfinxbaviaan). De systematiek is overigens nog zeer omstreden (zo kan men ook twee tot vier soorten onderscheiden). Een van de bekendste vormen is de Kaapse baviaan of beerbaviaan (P. cynocephalus ursinus), in Zuid-Afrika bobbejaan genoemd. Bavianen doen veel schade aan de landbouw (veelal een gevolg van het afschieten van de panter, de belangrijkste natuurlijke vijand van alle bavianen). De Kaapse baviaan speelt tegenwoordig een rol als proefdier ten behoeve van de medische wetenschap. De naaste verwanten zijn gelada, mandril en dril.
 

 
   

footer zoogdieren

© copyright WorldwideBase 2005-2009