header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

De Bultrug

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 

Namen en verwantschap
Nederlands: bultrug
Engels: hump-backed whale
Frans: baleine à bosse of ook wel megaptère
Spaans: rorcual jorobado
Duits: Buckelwal

Zeezoogdier;
orde: Cetacea (walvissen); onderorde: Mysticetti (Baardwalvissen); familie: Balaenopteridae (vinvissen)

Beschrijving
Bultruggen hebben een dik, krachtig lichaam en een rond, vrij plat hoofd dat ongeveer eenderde van het totale lichaam is. Net zo groot als de enorme borstvinnen waaraan het dier zijn Latijnse naam te danken heeft (megaptera betekend zoiets als “grote vleugel”). Hij heeft bulten op zijn hoofd, onderkaak en borstvinnen. De rugvin is klein en stomp en de staartvinnen hebben een gekartelde rand. Ze hebben 12 tot 36 keelgroeven, 540 tot 800 baleinen (van 80 cm tot aan een meter) en twee spuitgaten.
Kleur: het lichaam is zwart tot blauwzwart op de rug en de buik (en de onderkant van de buikvinnen) is bleek tot wit met zwarte vlekken.
Lengte: volwassenen: 11.5 – 15 m (soms tot zelfs 18 m, de vrouwtjes zijn groter dan de mannetjes). Pasgeborenen: 4 – 5 m.
Gewicht: volwassenen: 25.000 - 30.000 kg; pasgeborenen 2.000 kg.

Verspreiding
Bultruggen komen in alle oceanen voor, van de polen tot aan de evenaar. Ze kunnen onderverdeeld worden in drie grote groepen, die genetisch gezien duizenden jaren van elkaar geïsoleerd zijn geweest: de Noord-Atlantische, de Noord-Pacifische en de groep van de zuidelijke oceanen. Deze drie groepen kunnen weer onderverdeeld worden in elf stammen: twee in zowel de Noord-Atlantische als in de Noord-Pacifische Oceaan en zeven in de oceanen van het zuidelijk halfrond.

Migratie: bijna alle groepen bultruggen migreren over grote afstanden. Er zijn uitzonderingen, de populatie in de Arabische Zee, bijvoorbeeld, migreert niet, waarschijnlijk is het water daar voedselrijk genoeg. Normaliter voeden ze zich in de lente, zomer en herfst rond de poolgebieden en in de winter trekken ze naar gebieden rond de evenaar om te paren en te baren in warmer water. Zo voeden de bultruggen aan de oostkant van de Atlantische Oceaan zich in het ene gedeelte van het jaar langs de kust van Noorwegen en in de winter trekken zij naar West-Afrika en de Kaap-Verdische eilanden.
De migrerende groepen kunnen opgedeeld worden in groepen van oudere jongen, volwassen mannetjes en moeders met kalveren.

Habitat
Bultruggen hebben hun leefgebied uitgestrekt van de polen tot de evenaar. Ze komen voor in diep water, maar durven ook dichter bij de kust te komen dan andere vinvissen.

Voedsel
Bultruggen eten alles wat voor handen is aan de oppervlakte (tot 50 m): scholen kleine visjes, plankton, krill en schaaldieren. Omdat ze grote happen prooi ineens wegwerken worden ze “swallowers” (slikkers) genoemd.
Noord-Atlantische bultruggen eten voornamelijk vis, Noord-Pacifische voornamelijk vis en krill en nabij Australië en de Zuidpool eten ze hoofdzakelijk krill. Volwassenen eten zo’n 1.300 kg per dag als ze in hun voedergebieden zijn.

Gedrag en voortplanting
Foerageren: bultruggen filteren (net als andere baardwalvissen) hun voedsel uit het water. Ze hebben verschillende manieren om hun voedsel te vangen, bijvoorbeeld door plotseling naar voren te schieten, dwars door een school vissen heen, of door met hun staart te slaan. Maar hun meest beroemde manier om prooi te vangen is het leggen van een net van luchtbellen om de te vangen groep. De bultrug duikt dan onder de groep die hij wil vangen en zwemt daar cirkels terwijl hij luchtbellen uitstoot. De prooidieren worden door dit lint van bellen bij elkaar gedreven en de bultrug kan vervolgens de hele groep ineens weghappen.
Sociaal Gedrag: meestal trekt deze soort op in grote, losse groepen van tientallen dieren. Maar elk individueel dier wisselt wel vaak van groep, zodat dezelfde walvissen niet langer dan 24 uur met elkaar optrekken. Het enige stabiele stel dat langer bij elkaar blijft zijn een moeder en haar kalf, en soms hebben die een begeleider die anderen op afstand houdt.
In dieper water zwemmen de dieren verder uit elkaar.
In de buurt van paargebieden worden de mannetjes heel agressief en die agressie kan zich soms ook tegen boten richten als ze te dicht in de buurt van de groep komen.
Geluiden: bij deze soort zijn de mannetjes beroemd om hun gezang. Een lied van een mannelijke bultrug kan soms een half uur duren. Daarnaast is dit gezang ook nog eens het meest complexe van het hele dierenrijk. In een lied wordt gefloten, gegromd, gekreund en “gehuild”. Men vermoedt dat het de bedoeling is dat vrouwelijke bultruggen zich erdoor aangetrokken voelen.
Mobiliteit: bultruggen halen bij het reizen ongeveer 8 km per uur, maar als ze lange afstanden reizen, zwemmen ze gemiddeld maar zo’n 1.6 km per uur. Als ze alleen zijn gaan ze sneller. Hun maximum snelheid is 27 km per uur.
Duikt meestal minder dan 10 minuten maar kan tot maximaal 45 minuten onder water blijven. De diepte die ze kunnen bereiken is 6 – 7 meter. Eten doen ze meestal aan de oppervlakte. Voor een lange duik heft de bultrug zijn staart.
Bijzonderheden: bij het spuiten blazen ze dikke wolken de lucht in.
Volwassenheid: 4 – 7 jaar
Voortplantingscapaciteit: één ovulatie per seizoen. Meestal wordt er één kalf tussen de 2 en 4 jaar geboren.
Voortplantingsperiode: het paren en baren gebeurd in de winter in tropische wateren. De draagtijd is dan ook 11 – 12 maanden.
Zoogtijd: de moeder zoogt het kalf gedurende vijf maanden, de vader speelt hierbij geen enkele rol.
Levensduur: schattingen hierover houden het op 40 – 50 jaar, maar zeker is men daar niet van.

Predatie en competitie
Dankzij hun grootte hebben bultruggen weinig last van roofdieren, al worden ze wel aangevallen, en soms zelfs gedood, door orka’s.
Competitie wordt geleverd door andere vinvissen en zeevogels. Daarnaast hebben bultruggen nogal eens last van parasieten die zich op en in het dier nestelen.

Bedreigingen
De belangrijkste dreiging voor deze soort komt van de mens. In het verleden werden bultruggen in groten getale gejaagd om hun olie, vlees en beendermeel. Dit werd verboden in 1966, maar St. Vincent en Grenada (Caraïben) houden zich daar niet aan.
Andere dreigingen komen van het verlies van de leefomgeving, vervuiling (chemische en geluidsvervuiling), verstrikt raken in netten en aanvaringen met schepen.

Bescherming
De jacht op bultruggen werd in de Noord-Atlantische Oceaan verboden in 1956, op het zuidelijk halfrond in 1963 en in de Noord-Pacifische Oceaan in 1966.

Aantallen
Oorspronkelijk aantal in de tijd vóór de walvisvaart: 115.000
De totaalschatting varieert van 6.000 tot 20.000.
Noord-Atlantische Oceaan: 8.000
Noord-Pacifische Oceaan: 4.000
Zuidelijke oceanen: 3.000 – 4.000
Jaarlijks stijgt het aantal gelukkig wel weer. Schatting van dit moment is dat dit met zo’n 10 – 14% gebeurd.
 

 
   

footer zoogdieren

© copyright WorldwideBase 2005-2009