header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

De das

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 
ORDE:
Roofdieren

FAMILIE:
Marterachtigen

GESLACHT & SOORT
Meles meles

Er zijn maar weinig zoogdieren in Midden-Europa die we zo goed denken te kennen als de das. Ondanks zijn naamsbekendheid is weinig van zijn leefwijze bekend, omdat de das een groot deel van de dag onder de grond zit. Dassen wonen in verschillende leefomgevingen, zoals bossen, struikgewas, moerassen, velden en oeverwallen. Karakteristiek is hun zwart-wit gestreepte kop, hun brede, stevige lijf en korte poten. Zij leven in ondergrondse holen die vaak al door meerdere dassen-generaties bewoond worden.
 

Leefwijze
Dassen zijn gezelschapsdieren. Zij leven samen in familiegroepen. De grootte van de groep is afhankelijk van het aanwezige voedselaanbod in hun woongebied. Soms bevinden zich in een zelfde gebied meer groepen tegelijk. Iedere gemeenschap bewoont een ondergrondse burcht. De groep wordt aangevoerd door een dominant mannetje dat alle vreemde dassen die de burcht te dicht naderen verdrijft. De leden van de groep hebben elkaar gemerkt met een stof uit een geurklier. Op zoek naar voedsel leggen dassen soms grote afstanden af en gebruiken hierbij dezelfde paden. Als er een overvloed aan voedsel aanwezig is, reikt hun territorium nauwelijks verder dan twee kilometer rond de burcht. In de paartijd leggen mannetjes grote afstanden af om een vrouwtje te zoeken.

Voortplanting
Bij dassen strekt de paartijd zich over een groot aantal maanden uit, van februari tot oktober. Het hoogtepunt valt in augustus, en dan vindt ook meestal de bevruchting plaats. De bevruchte eitjes nestelen zich meestal in december in de baarmoeder in, zodat de jongen in de daarop volgende maand februari geboren kunnen worden. Gewoonlijk komen een tot vier jongen in de burcht onder de grond in een speciale kraamkamer ter wereld. Daar verblijven ze de eerste acht weken en worden door hun moeder gezoogd. Hoewel ze daarna al met hun moeder buiten de burcht op zoek gaan naar voedsel, worden ze pas na vier maanden gespeend.

Voedsel en jacht
De das eet bijna alles, van kleine zoogdieren van konijnen, veenmollen en ratten - vooral de jongen - tot insekten, naaktslakken en kikkers. Verscheidene wortels, planten en vruchten maken zijn spijskaart kompleet. De das is dus een echte alleseter. Hoewel een das een krachtig dier is, vindt hij regenwormen toch zijn lievelings-kostje. In milde, vochtige herfstnachten is de das soms wel tien uren onder weg, op zoek naar regenwormen.

Om op jacht te gaan, verlaat de das meestal zijn burcht in de avondschemering. Hij kan niet zo goed zien en verlaat zich daarom bij het zoeken naar voedsel op zijn scherpe reukzin en zijn goed gehoor.

 

Veldwaarnemingen
Het gemakkelijkst zijn dassen 's zomers te zien, als ze vaak voor zonsondergang al uit hun burcht te voorschijn komen. Let goed op duidelijke wissels, pootafdrukken en kort geleden opgeworpen aarde bij de ingang van een burcht. Ga minstens een uur voor zonsondergang en kies een uitkijkpost aan de lijzijde van de burcht, en indien mogelijk in de onderste takken van een boom boven de ingang. Met enig geluk is er weldra een snuit te zien die de das naar buiten steekt om lucht van enig gevaar te krijgen. Lijkt de kust veilig, dan komt de das naar buiten.

De das en de mens
Alleen de mens vormt een bedreiging voor de das. Het dier, wiens haar nog wel voor scheerkwasten en penselen wordt gebruikt, is door de mens ook voor zijn pels vervolgd, in klemmen gevangen en gebruikt voor de afschuwelijke klopjachten met jachthonden. In veel streken van Engeland worden bij de vossenjacht de ingangen van

dassenburchten afgesloten, om te voorkomen dat de vos hierin weg kan vluchten. De dassen weten de ingangen wel weer open te maken, maar toch bestaat er een groot meningsverschil tussen de aanhangers van de jacht en van de dierenbescherming, of het afsluiten van de gangen wel of niet een nadelige invloed heeft op de doorluchting van de burcht en de eettijden van de dassen. In Midden-Europa speelt de dassenjacht geen grote rol. Hier is het wegverkeer de voornaamste doodsoorzaak.

Korte feitjes
Men schat dat ongeveer een kwart van de dassen sterft voor ze de burcht voor het eerst verlaten, en dat slechts een derde de eerste drie jaren overleeft. Een das brengt schoon nestmateriaal, geklemd tussen voorpoten en kin, achteruit lopend het leger in. Soms worden de burchten samen met konijnen bewoond, en dikwijls ook met vossen.De kaken van de das zijn buitengewoon sterk en zo gebouwd, dat ze niet van elkaar getrokken kunnen worden zonder de schedel daarbij te breken. Littekens boven de staart wijzen op gevechten tussen de dassen die nog niet zo lang geleden hebben plaatsgevonden, en die gestreden werden om de onderlinge rangorde vast te stellen.Er zijn dassenburchten bekend, waarin wel vijftien dassen samenleefden.De das heeft een sterke, buigzame snuit, waarmee hij in de aarde kan wroeten.

AFMETINGEN
Lengte: van kop tot staartpunt 75-98 cm
Hoogte: schouderhoogte 30 cm
Gewicht: mannetje gemiddeld 10-18 kg, vrouwtje 7-14 kg

VOORTPLANTING
Geslachtsrijp: mannetje met 2, vrouwtje met 1 jaar
Paartijd: van februari tot oktober
Geboorte van de jongen: doorgaans het volgend jaar in februari
Aantal jongen: 1-4

LEEFWIJZE
Gedrag: hoofdzakelijk 's nachts actief; sociaal; leeft in groepen van zo'n 15 dieren in een burcht
Voedsel: overwegend regenwormen; ook wortels, grassoorten, vruchten,
insekten, ratten, woelratten, spitsmuizen, vogels, jonge egels en konijnen
Levensverwachting: 15 jaar

VERWANTE SOORTEN
Wereldwijd kennen we nu acht soorten.

 

Verspreidingsgebied van de das

VERSPREIDING
Wijdverbreid in Europa en Azie. In Zuidoost-Azie wordt de Europese das vervangen door de varkensdas (Arctonyx collaris).

SOORTBESCHERMING
Door hun leefwijze en hun geringe betekenis voor de jacht worden ze niet acuut bedreigd. Wel worden ze door de mens vervolgd, omdat ze hondsdolheid kunnen overbrengen. Natuurlijke vijanden zijn vooral de wolf en de lynx.
 
 
   

footer zoogdieren

copyright WorldwideBase 2005-2009