header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Gordeldier bruinbehaard

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 

Gordeldieren of Armadillo's, de familie Dasypodidae van de Tandarmen, omvattend acht geslachten en ca. twintig soorten, verspreid van de zuidelijke Verenigde Staten tot diep in Zuid-Amerika. De rugzijde is bedekt met een hard, leerachtig pantser van hoornplaten en in de lederhuid liggende verbeningen. De platen vormen beweeglijke gordels, waartussen de spaarzame haren staan. Bij gevaar kunnen de ongepantserde onderzijde en poten beschermd worden door oprollen. De korte poten dragen scherpe graafklauwen; de dieren leven in zelfgegraven holen in droge gebieden.

Het voedsel bestaat vnl. uit insecten en andere ongewervelde dieren. Het gebit bestaat als regel uit talrijke (maximaal 90, soms zelfs tot 100, op latere leeftijd uitvallende) zwakke, puntige kiezen met weinig glazuur. De draagtijd wordt verlengd door vertraagde innesteling; het aantal jongen bedraagt 1Ė12, waarbij het verschijnsel van uiteenvallen van de bevruchte eicel (polyembryonie) kan optreden. De soorten variŽren in grootte van 12 tot 100 cm, plus een staart van 2Ė50 cm; het huidpantser draagt bij aan het naar verhouding hoge gewicht.

Het gordeldier leeft in Zuid- en Midden-Amerika. Het is een plomp schepsel dat behoort tot de familie van de tandarmen. Hij heeft een langgerekte kop en grote oren.De staart is lang en krachtig, de poten zijn kort en hebben sterke klauwen. Zijn gehele lichaam en de kop van het gordeldier zijn bedekt met een hoornachtig pantser. Dit pantser bestaat uit gordels die door middel van huidplooien met elkaar verbonden zijn. Het aantal gordels varieert per soort. Ze kunnen uit vier- of zeshoekige platen bestaan en ze worden door platen van elkaar gescheiden.

Gordeldieren kunnen 12 tot 16 jaar oud worden.

Het reuzengordeldier (Priodontes giganteus) van oostelijk Zuid-Amerika kan tot 60 kg wegen; het is een sterk bedreigde diersoort. Het kogelgordeldier (Tolypeutes tricinctus) van BraziliŽ kan zich tot een bal oprollen, waarbij het gepantserde voorhoofd naast de gepantserde bovenzijde van de staart gelegd wordt. Het kogelgordeldier wordt ongeveer 40 cm lang en kan zich oprollen tot een balletje. Het negengordelig gordeldier (Dasypus novemcinctus) is de noordelijkst voorkomende soort; de noordgrens in de Verenigde Staten wordt bepaald door de vorstlijn. De merkwaardige gordelmuizen, gordelmollen of schildmuizen (Chlamyphorus truncatus van ArgentiniŽ en C. retusus van Bolivia en ArgentiniŽ) zijn de kleinste onder de gordeldieren en doen wat hun uiterlijk en leefwijze betreft enigszins denken aan mollen. Gordeldieren hebben talrijke vijanden; ook de mens eet het vlees graag, terwijl het huidpantser tot mandjes voor toeristen verwerkt wordt.

Gordeldieren brengen gewoonlijk 2-4 (in uitzonderlijke gevallen soms wel 12) ťťneiige jongen ter wereld. Deze kunnen na een week al lopen en na 3-4 weken kunnen ze zien. Ze zijn geslachtsrijp als ze 9 maand oud zijn.

Hun hol bevindt zich meestal in de nabijheid van mierenhopen of termietenheuvels want zij vormen het belangrijkste voedsel. Verder eten ze ook wel spinnen en kleine gewervelde dieren. Gordeldieren bewegen zich over het algemeen zeer langzaam. Wanneer er echter gevaar dreigt kunnen ze zich bliksemsnel ingraven.

Gordeldieren leven op open vlakten en velden. Elk dier leeft alleen. In de paringstijd komen meerdere gordeldieren samen. Overdag verblijven de gordeldieren meestal onder de grond in een wijdvertakt gangenstelsel Een bepaalde soort leeft helemaal onder de grond.

Deze dieren zijn bij de Zuid-Amerikanen niet erg populair. Door hun gangenstelsels kan de bodem inzakken, hetgeen zeer vervelend is als men met een paard in zoín gang stapt. Dat leidt niet zelden tot verwondingen van paard en berijder. De grootte van gordeldieren verschilt nogal per soort. De zogenoemde gordelmol, die onder de grond leeft en alleen 's nachts aan de oppervlakte komt, is ongeveer zo groot als een hamster. Deze soort wordt met uitsterven bedreigd. Het reuzengordeldier heeft een lichaamslengte van een meter en een staartlengte van 60 cm. Hij is de grootste vertegenwoordiger van de gordeldieren. Hij wordt met uitsterven bedreigd.
 

 
   

footer zoogdieren

© copyright WorldwideBase 2005-2009