header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

De gorilla

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 
gorilla, de diersoort Gorilla gorilla uit de eigenlijke mensapen. Het is de zwaarst gebouwde en daardoor minst boombewonende soort van de eigenlijke mensapen; met een gewicht van ca. 200 kg (in dierentuinen zelfs tot ca. 350 kg) is de gorilla tevens de grootste mensaap. De wijfjes zijn lichter gebouwd en kleiner (gewicht tot 140 kg). Maximale levensduur ca. 50 jaar; geslachtsrijpheid treedt pas op na ca. 7 jaar (wijfjes) of 10 jaar (mannetjes). Na een draagtijd van een kleine 9 maanden wordt om de 3–4 jaar als regel één jong geboren, dat lang afhankelijk blijft.

De gorilla is de grootste mensaap. De mannetjes worden meer dan twee meter groot en wegen maximaal 250 kilo, de vrouwtjes zijn aanzienlijk kleiner en wegen maximaal 100 kilo.

Laaglandgorilla's leven in de tropische regenwouden van Afrika, berggorilla's in de regenwouden in de bergen van Zaïre, Oeganda en Ruanda.

Gorilla's zijn in het verleden in talloze films en verhalen altijd voorgesteld als enorme monsters. Met hun massieve, ruig behaarde lichaam en hun brede schouders komen ze heel bedreigend en gevaarlijk over. Ze behoren echter tot de zachtmoedigste en vredelievendste apen die er zijn. Gorilla's leven in familiegroepen die bestaan uit vijf tot acht vrouwtjes en hun jongen. Het hoofd van de groep is een zogenoemde "zilverrug". Dit is een groot gorillamannetje met een zilvergrijze rug (hij is dus ouder dan 10 jaar). Wanneer een aanvoerder sterft beslissen de jongere mannetjes door onderlinge gevechten wie hem mag opvolgen.

De gorilla's zoeken gemeenschappelijk het territorium af naar voedsel. Ze bewegen ze zich meestal voort in een voorovergebogen houding. Hierbij raken de knokkels van hun handen de grond aan. Hun voedsel bestaat uit verschillende plantendelen zoals varens, knoppen en bladeren.

De vrouwtjes en de jonge dieren klimmen de bomen in om vruchten te plukken. De zware mannetjes kunnen dit niet. Ze zoeken vooral in het begin van de middag en aan het eind van de middag naar voedsel. Tussendoor slapen ze in een nest dat ze even snel bouwen en daarna zoeken ze weer verder. Ze hoeven geen water te drinken want de planten en bessen bevatten veel vocht.

's Nachts rusten de gorilla's in nesten die ze bouwen van takken en bladeren. De jongen overnachten de eerste jaren bij hun moeder.

De paringstijd is niet afhankelijk van een jaargetijde. Na een draagtijd van ongeveer 9 maanden wordt er een jong geboren. De eerste maanden klampt het jong zich vast aan de vacht van de moeder en wordt hij overal mee naar toe genomen. Pas na een kwart jaar kan het zelfstandig zitten, weer twee maanden later kan hij lopen en klimmen. In totaal wordt het jong bijna anderhalf jaar gezoogd en het blijft ook daarna nog, tot het drie jaar oud is, bij de moeder.

Gorilla's bewonen de Afrikaanse woudzone in drie ondersoorten, de westelijke laaglandgorilla (G. g. gorilla) van Zuid-Nigeria tot westelijk Congo [Kinshasa] (kleinste vorm); de oostelijke laaglandgorilla (G. g. graueri) van oostelijk Congo [Kinshasa] tot de Mobutu(=Albert)- en Kivoemeren, zuidelijk tot noordwestelijk van het Tanganyikameer, plus een populatie in Zuidwest-Oeganda (grootste vorm); de berggorilla (G. g. beringei) op de vulkanen ten westen en noordoosten van het Kivoemeer tussen ca. 2000 en 4000 m (in grootte het midden houdend tussen de beide andere vormen). Deze ondersoort leeft in een koud en vochtig klimaat in regen-, berg- en bamboebossen; de laaglandvormen leven in het tropisch regenbos op lagere niveaus.

► Onder elkaar zijn gorilla's weinig luidruchtig en vreedzaam, hoewel gevechten tussen volwassen mannetjes (soms zelfs met dodelijke afloop) voorkomen. Het borsttrommelen schijnt een intimidatiegebaar te zijn; hierbij richten de dieren zich op de achterpoten op. Bij de gewone voortbeweging wordt op alle vier de ledematen gesteund.

► Een groep gorilla's verzamelt zich rond het mannetje met de zilvergrijze rug. Aangezien de vrouwtjes hun geboortegroep verlaten om bij een mannetje te gaan leven, zijn ze zelden familie van elkaar. De relatie van het dominante mannetje met de rest houdt de groep echter bij elkaar. Als de dieren rusten en spelen, blijven de vrouwtjes met jongen dicht in de buurt van de leider. Hierdoor raken de jongen snel gewend aan de bescherming van het dier.

► Rivalen worden met dreigende gebaren afgeweerd. De mannetjes richten zich op slaan zich op de borst. Daarbij stoten ze luid blaffende en brullende kreten uit, om hun kracht te demonstreren trekken ze bosjes gras uit de grond en gooien die naar de andere partij. Echte gevechten zijn zeldzaam.

► Gorilla's kunnen soms wel 50 jaar oud worden. Bij ons worden ze in bijna alle dierentuinen gehouden en ook daar planten ze zich goed voort.

►  Gorilla's leven in kleine groepen (tot maximaal 30 individuen) zonder strakke sociale structuur, meestal onder leiding van een volwassen man, maar vaak ook met meer dan één volwassen manlijk dier. Deze zijn te herkennen aan de zilvergrijs behaarde rug; gorilla's zijn over het algemeen donker zwartbruin van kleur, wat ook geldt voor de naakte huid van gezicht, handen, enz. De dieren trekken rond op zoek naar plantenvoedsel dat uit (merg van) stengels, bladeren, spruiten en vruchten bestaat. De dieren slapen op de grond, waar eenvoudige, eenmalig gebruikte, slaapnesten gemaakt worden; jonge dieren maken nesten in de bomen.

►  Wanneer naburige groepen elkaar tegenkomen ontstaan er soms conflicten.

► Agressiviteit tegenover de mens blijkt sterk overdreven; in beschermde gebieden kunnen wandelaars gevaarloos gorilla's van dichtbij observeren; onderzoekers blijken zelfs min of meer permanent aan de rand van sociale groepen te kunnen verblijven. Gorilla's worden vnl. in hun voortbestaan bedreigd door het niet toepassen van jacht- en natuurbeschermingswetten, het afbrokkelen van natuurreservaten, het kappen van bossen en de vraag naar exemplaren voor medisch-wetenschappelijke doeleinden. Eigenlijk pas sinds de Tweede Wereldoorlog houdt men gorilla's met succes in dierentuinen, waar nu regelmatig geboorten voorkomen (eerste maal 1956 in Columbus, Ohio; eerste maal in Nederland 1979 in Wassenaar). In Engeland, Duitsland, Zwitserland en de Verenigde Staten is zelfs al sprake van regelmatige fok op vrij grote schaal.
 

 
   

footer zoogdieren

© copyright WorldwideBase 2005-2009