header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Kaapse Klipdas

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 

Klipdassen of Halfhoevigen, de orde Hyracoidea van de Zoogdieren. Het zijn kleine primitieve hoefdieren, die uiterlijk op marmotachtige knaagdieren lijken, maar in werkelijkheid verwant zijn aan olifanten en zeekoeien; deze beide orden worden wel met die van de Klipdassen samengevoegd tot de superorde Paenungulata.

Klipdassen hebben een compact en dichtbehaard lichaam met spitse, opvallend kinloze kop, kleine ogen en oren en korte poten. De grootste vormen worden tot 60 cm lang en wegen maximaal 4,5 kg; de staart is zeer kort of ontbreekt geheel. Net als bij olifanten liggen de tepels tussen de voorpoten en blijven de testikels permanent in de buikholte. Het gebit heeft in elke kaakhelft zeven geplooide kiezen; hoektanden ontbreken; in de bovenkaak vindt men per kaakhelft n snijtand (die doorgroeit en bij gesloten mond uitwendig zichtbaar kan zijn) en in de onderkaak twee. Klipdassen zijn planteneters die in geval van droogte nog water aan hun urine kunnen onttrekken.

Het zijn zoolgangers die aan de voorpoten vier en aan de achterpoten drie tenen hebben; de nagels zijn hoefachtig, behalve de binnenste van de achterpoten, die kleine klauwtjes dragen, waarmee de pels gekamd en gereinigd wordt. De voet is voorzien van een elastisch zoolkussen, dat goede diensten bewijst bij het klimmen; klipdassen zijn klimmers bij uitstek, vooral op gladde en soms bijna verticale rotswanden. Op de rug bevindt zich, in een bundel afwijkend gekleurd haar die als een rozet uitgespreid kan worden, een geurklier, waarvan het secreet een sociale rol speelt. De dieren beschikken over een aantal piepende, fluitende en gillende geluiden. Klipdassen zijn over het algemeen schuwe dieren die zich snel in hun schuilplaats (rotshol of gat in boom) terugtrekken.

Na een draagtijd van 78 maanden (zeer lang voor zon klein dier) worden 13 (soms meer) jongen geboren; maximale levensduur ca. 12 jaar. De klipdassen bewonen vrijwel geheel Afrika en een aansluitend gebied in Voor-Azi, inclusief het grootste deel van het Arabisch schiereiland.

Men onderscheidt slechts n familie (Procaviidae) met drie geslachten, nl. boomklipdassen (Dendrohyrax, vnl. boom- en bosbewoners), rotsklipdassen (Procavia, rotsbewoners) en geelvlekklipdassen (Heterohyrax, bewoners van begroeide rotsen, waar zij ook in de bomen klimmen). Boomklipdassen leven solitair of in kleine groepjes en geelvlekklipdassen in grotere groepen, terwijl rotsklipdassen in soms grote kolonies (tot zestig individuen en meer) samenwonen.

Men onderscheidt 311 soorten, die elk weer in grote aantallen ondersoorten opgedeeld worden. Ook aan de hand van hun ectoparasieten zijn de klipdassen moeilijk in te delen. Vondsten van fossielen wijzen erop dat de orde Hyracoidea al heel lang in Afrika vertegenwoordigd is.
 

 
   

footer zoogdieren

copyright WorldwideBase 2005-2009