header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

De koe

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 

Al duizenden jaren is de koe het nuttigste huisdier van de mens. De koe verschaft vlees, melk en leer. Al in de steentijd werd er op de voorouders van de koe, de oeros en de wisent, gejaagd. Terwijl de wisent nog bestaat, is de oeros al 300 jaar uitgestorven.

Het gedrag van runderen doet sterk denken aan dat van hun voorouders. Grazende koeien leven in een groep samen, in de groep heerst een vaste rangorde. Een bepaalde koe neemt een speciale plaats in en zij is de leidster. Daarna volgen de anderen in een bepaalde volgorde. De hoger geplaatste koeien hebben eveneens de leiding bij het terugkeren naar de stal en bij de voederplaats. Zij mogen als eerste eten en ze mogen de andere koeien ook wegstoten. De onderlinge communicatie geschiedt door middel van loeien, knorren en grommen. Door hun goede geheugen herkennen runderen de weg naar de wei en de stem van de boer. Een rund heeft een massief lichaam. De lange staart met de kwast aan het uiteinde weert de lastige vliegen en paardenvliegen af.

Het rund is een holhoornige. De twee horens bestaan uit een uitgroeisel van het voorhoofdsbeen dat wordt omsloten door een hoornen omhulsel. De hoorn wordt gebruikt als wapen. Het vrouwelijke rund, de koe, is zachtaardiger dan het mannelijke rund (de stier). De stier kan gevaarlijk worden voor de mens als hij woedend op hem af komt stormen. Het rund loopt op twee grote tenen, deze komen overeen met onze 3e en 4e teen. Het is dus een evenhoevige. Hij loopt op de teenspitsen, dat wil zeggen, hij loopt op de teenkootjes die worden bedekt door een hoef. Dit heeft het rund overigens gemeen met alle andere hoefdieren. Naast de twee krachtige hoofdtenen liggen nog twee geatrofieerde tenen die niet op de grond rusten.

Het voedsel van het rund is zuiver plantaardig. Hij krijgt groenvoer zoals klaver en gras. Daarnaast eet het dier hooi, stro en bieten. Als hij daartoe de gelegenheid krijgt gaat het rund zelf op zoek naar gras. Zijn ruwe tong slingert hij om een bosje gras heen voor hij het naar binnen, zijn bek in, trekt. Acht grote, vooruitstaande tanden drukken het polletje gras tegen de kraakbeenachtige bovenkaak en trekken het zo uit de grond. Met de brede kiezen, die verder naar achteren in de bek liggen, wordt het gras met behulp van zijwaartse bewegingen van de onderkaak grof vermalen, daarna wordt het gras doorgeslikt.

Plantaardig voedsel kan alleen worden verteerd als het heel fijn vermalen is. Daarom herkauwt het rund. Daar gaat hij meestal lekker bij liggen. Bij het grazen komen de grove plantendelen eerst in een voormaag, de pens (deze kan 100 liter bevatten). Hier vindt een urenlang durend gistingsproces plaats. Geleidelijk aan komen er kleine hoeveelheden voedsel in het tweede gedeelte van de maag, de netmaag. Van hieruit komen bolletjes voedsel weer in de bek terug. Daar wordt het voedsel, terwijl het rijkelijk met speeksel wordt bevochtigd, fijngekauwd. Wanneer het voedsel opnieuw wordt doorgeslikt komt het via de pens en de netmaag in het derde gedeelte van de maag, de boekmaag. Hier worden de vloeistoffen aan het voedsel onttrokken, de rest komt in de lebmaag terecht. (het laatste gedeelte van de maag). Daar begint uiteindelijk de vertering van het voedsel door de verteringssappen. Vervolgens komt de spijsbrij in de darmen, waar pancreassap, gal en darmsappen de rest doen.

Eenmaal per jaar wordt er gewoonlijk een kalfje geboren. Dit kan meteen na de geboorte staan en met de moeder mee lopen. Het wordt net zoals alle zoogdieren door de moeder gezoogd. Dit gebeurt via de uiers van de koe. Deze bevatten grote melklieren en spenen waaraan het kalf kan zuigen.

Doordat men steeds verder gefokt heeft geeft een koe tegenwoordig meer dan 3000 liter melk per jaar. Melk is voor ons een voedingsmiddel, behalve water bevat het ook waardevolle voedingsstoffen zoals eiwitten, melksuikers en vetten.

 
   

footer zoogdieren

copyright WorldwideBase 2005-2009