header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Olifanten
slagtanden en kiezen

 

 Zoogdierenpagina klik hier >>>

 
De meeste Afrikaanse olifanten, zowel bullen (mannetjes) als vrouwtjes en de meeste Aziatische bullen, hebben slagtanden. Die slagtanden zitten in de bovenkaak en zijn eigenlijk de snijtanden (niet de hoektanden, zoals bij walrussen en bepaalde varkenssoorten).

Net zoals de slurf, hebben ook de slagtanden vele functies.

Ten eerste gebruikt een olifant zijn slagtanden als wapen: daarvoor waren ze ook oorspronkelijk bedoeld. In de oertijd was de belangrijkste vijand de sabeltandtijger en daarom hadden de vroegere olifanten sterke wapens nodig. Jonge bullen vechten wel eens met elkaar en dan zijn de slagtanden gevaarlijke wapens.

Ten tweede zijn het werktuigen waarmee de olifant allerlei zwaar werk kan doen: graven, de schors van bomen afhalen, dingen wegduwen, enz.

Ten derde zijn de slagtanden iets waarop vooral een bul heel trots is: het is een teken van kracht.

De slagtanden van een olifant beginnen te groeien vanaf hij 2 jaar oud is (in het begin wordt gesproken van stoottanden). Aziatische vrouwtjesolifanten hebben vaak korte slagtandjes, die je bijna niet kan zien, die noemen we tushes. Een volgroeide tand kan je maar voor ongeveer 2/3 zien zitten, de rest zit binnenin.

Net zoals mensen rechts- of linkshandig zijn, zijn olifanten vaak rechts- of linkstandig, dat wil zeggen dat ze een van hun beide tanden meer gebruiken dan de andere. Je kan dat merken als je ziet dat een van de beide tanden meer afgesleten is dan de andere omdat hij die meer gebruikt. Handig, zulke slagtanden, zal je denken. Maar de olifanten hebben er eigenlijk meer problemen mee dan voordelen. Eigenlijk is dat niet juist, het is door de mensen dat olifanten problemen hebben met hun slagtanden. Slagtanden zijn namelijk gemaakt van ivoor en dat is iets wat mensen altijd graag gehad hebben. Uit ivoor hebben mensen eeuwenlang allerlei kunstvoorwerpen gemaakt. Ivoor werd het witte goud genoemd. In plaats van het ivoor van dode olifanten op te rapen, hebben de mensen altijd olifanten met mooie, grote slagtanden gedood. Hierover zeggen we meer als we het hebben in deel 16 over de problemen rond olifanten, voornamelijk het mogelijke uitsterven.

Omdat in de tweede helft van de 20ste eeuw heel veel olifanten met grote slagtanden werden gedood, neemt het gemiddelde gewicht van slagtanden snel af. In 1970 woog een gewone slagtand makkelijk 12 kilo, in 1990 nog maar 3 kilo. De allergrootste slagtand die ooit gevonden werd, woog 102 kilo.

Olifanten hebben zowel in onder- als bovenkaak zes kiezen, maar die zitten niet naast elkaar, maar boven elkaar. De vier kiezen die bovenaan zitten, slijten steeds geleidelijk af, waarna de volgende set actief wordt. Als de laatste set kiezen afgesleten is - bij een olifant die een normale levensloop heeft gehad, is dat rond zijn zestigste - kan de olifant niet meer behoorlijk kauwen. Dat is het begin van een algehele verzwakking die leidt tot de dood. Dat systeem heeft zich ontwikkeld door het feit dat de onderkaak niet kon meegroeien in verhouding tot de rest van het lichaam, door de plaats die de slurf innam. Hierdoor kwam de kiezenrij onder elkaar te liggen.
 

Olifanteninformatie
De olifant is een bijzonder dier. Zit jij in een van de laatste groepen van de basisschool? Dan vind je hier meer informatie over hoe en waar olifanten leven. Hiermee kan je een mooi werkstuk maken of een spreekbeurt houden.

3 Soorten olifanten.
Andere slurfdieren en de    mammoet.
De Slurf.
De slagtanden.
Huid, oren, poten en beenderen.
Eten en drinken.
Kuddes.
Voortplanting en zorg voor de jongen.
Verstand, geheugen en gevoelens.
Taal.
Levensduur en ziektes.
Waar leven er nog olifanten en hoeveel.
Het vangen en temmen van de werkolifanten
Circussen en dierentuinen.
Problemen.
Oplossing.
De olifant in de godsdienst, de kunst en als symbool.

 

 
   

Footer worldwidebase