header zoogdieren


 maak van deze website uw startpagina !

WorldwideBase
Alle wwbase pagina's

 

Waarom dieren slapen

 

Zoogdierenpagina klik hier >>>

 

Bijna alle dieren slapen, sommige maar een paar minuten, andere 20 uur per etmaal. Het is makkelijk genoeg vast te stellen dat een dier slaapt, maar het blijft vaak nog een raadsel waarom. Men heeft ontdekt dat de slaap en de lengte daarvan door de hersenen geregeld wordt. Door de enorme verschillen in lengte van slaap tussen diersoorten, ligt het voor de hand dat slapen een levensbelangrijke functie vervult.

Wat is slaap?
In principe is de slaap een periode van rust zonder veel beweging die een tijd lang kan voort duren. Een dier kan daarbij soms onrustig zijn en draaien en bewegen, maar hij blijft in feite op één plaats. Een slapend dier is min of meer blind voor zijn omgeving. Een slapende vis kan bijvoorbeeld uit het water getrokken worden voordat hij zich ertegen kan verzetten. Een slapend hert daarentegen zal bij het minste of geringste geluid, dat hij niet kan thuisbrengen, wakker worden en wegrennen. Er schijnen twee verschillende soorten slaap te bestaan: een diepe, rustige slaap en een actieve slaap. Bij zoogdieren en vogels kan men beide soorten slaap herkennen aan een karakteristiek patroon van een hersenactiviteit.

Wanneer dieren slapen
Op welk moment een dier slaapt, hangt ervan af wanneer hij wakker moet zijn. Veel vogels kunnen alleen bij daglicht vliegen en zullen dus 's nachts slapen. Kleine zoogdieren zoals muizen proberen daarentegen overdag aan roofdieren te ontkomen en gaan liever 's nachts op zoek naar voedsel. Andere dieren zoals konijnen en vossen hebben een soort tussenoplossing gevonden en slapen zowel 's nachts als overdag een paar uur. Ze zoeken hun voedsel dan in de ochtend- of avondschemering. Hun bioritme is in elk geval afgestemd op de dagelijkse afwisseling van dag en nacht. Veel zeedieren, vooral die aan de kust leven, trekken zich niet zoveel van het daglicht aan, maar stellen hun bioklok in op de getijden.

Het nut van de slaap
Lange tijd bijna roerloos uitrusten op een veilige plek kan voor dieren op allerlei manieren van nut zijn. In de eerste plaats is hij meestal veiliger voor roofdieren op zijn slaapplek dan wanneer hij hongerig op zoek is naar voedsel en misschien niet zo goed oplet. Daarom hebben dieren die weinig tijd nodig hebben om te eten, de neiging om lang te slapen en het veiligste moment van de dag afwachten om naar voedsel te zoeken. Een dier dat slaapt kan zo ook energie besparen of aan extreme kou of hitte ontsnappen.

Hoe dieren slapenHoe en waar een dier slaapt, hangt er vooral vanaf of het om een roof- of prooidier gaat, of hij alleen maar uitrust of dat hij zich tegen zijn omgeving moet beschermen. Zo slapen konijnen opgerold in hun hol. Vogels voelen zich hoog in een boom veiliger. Vleermuizen slapen in holtes met hun vlieghuid beschermend om zich heen getrokken. Dieren van de open vlakte, zoals herten en paarden voelen zich nergens veilig genoeg en slapen eerder staand. Als ze gaan liggen doen ze dat alleen als andere dieren waken.
 

Wist je dit?
* Nijlpaarden slapen staand in het water waar ze veilig zijn voor vijanden.

* Gierzwaluwen, die tot drie jaar ononderbroken in de lucht kunnen zijn, slapen vliegend.

* Waterhoentjes doen een dutje terwijl ze op het water rondjes zwemmen.

* Olifanten slapen vaak op een 'bed' van gedroogd gras of in een speciaal gegraven kuil die ook wel 'olifantenbed' heet.

* Veel vissen nemen tij-dens hun slaap een andere kleur aan. Waar-schijnlijk om er gevaar-lijker uit te zien en op die manier vijanden af te schrikken.

* In de winter slapen spreeuwen liever in de stad, waar het warmer is dan het open veld.

* Giraffen slapen staand en leggen dan vaak hun kop te rusten op een boomtak.

 

Hoe lang slapen dieren

 

(uren per dag)

Kleine tuimelaar

 

 

minder dan 1

Spitsmuis

 

 

minder dan 1

Giraf

 

 

4

 

 

Olifant

 

 

4

 

 

Paard

 

 

5

 

 

 

Grote tuimelaar

 

 

5

 

 

 

Schaap

 

 

6

 

 

 

 

Cavia

 

 

7

 

 

 

 

 

Rund

 

 

7

 

 

 

 

 

Mens

 

 

8

 

 

 

 

 

 

Mol

 

 

8

 

 

 

 

 

 

Egel

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

Chimpansee

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

Konijn

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

Jaguar

 

 

11

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chinchilla

 

 

12

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rat

 

 

13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kat

 

 

13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Muis

 

 

13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Varken

 

 

13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hamster

 

 

14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eekhoorn

 

 

14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lemur

 

 

16

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gordeldier

 

 

19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Opossum

 

 

19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vleermuis

 

 

19

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tweevingerige luiaard

 

 

20

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dag

 

 

 

 

nacht / dag

 

 

 

 

nacht

 

De tijd dat dieren slapen variëert aanzienlijk, van het 'dutje' van een paar minuten dat spitsmuizen doen tot de 20-uurige diepe slaap van een luiaard. De slaap wordt meestal over een periode van 24 uur gemeten, maar de meeste dieren verdelen hun slaap in kleinere slaapperiodes. Dit kan nodig zijn als een dier niet genoeg energie kan opslaan als wanneer het een langere tijd slaapt zonder te eten.

 
   

footer zoogdieren

© copyright WorldwideBase 2005-2009