Joseph Lanner
 

 
   



 



Lanner, Joseph (Franz Karl)

(Wenen 1801 - Oberdöbling, bij Wenen, 1843)

Oostenrijks componist, violist en dirigent. Lanner was autodidact. Hij begon zijn loopbaan als violist in een amateurstrijkkwartet, met Johann Strauss sr. als altviolist. Voor dit ensemble arrangeerde hij talrijke operettepotpourri's en schreef hij `Ländler' en `Walzer'. Langzamerhand groeide het ensemble uit tot een volledig (beroeps)orkest, waarvoor Lanner 208 werken schreef: `Gallopps', `Walzer', enz. Om meer concerten te kunnen geven, werd het orkest gesplitst in twee orkesten, waarvan Lannner en Strauss de leiding namen. Na onenigheden gingen beiden hun eigen weg; Strauss had vervolgens het meeste succes.

Lanner is zeer belangrijk geweest voor de verzelfstandiging van de Weense wals. Hij bouwde de `Walzer' (aanvankelijk driedelig: wals - trio - wals) om tot dé wals (in het Duits nog altijd `Walzer'), met de vorm: inleiding - wals I - wals II - wals III - wals IV - eventueel wals V - coda. Deze nieuwe vorm (`Walzerkette') werd na 1815 razendsnel populair, eerst in Wenen, en vervolgens over de gehele wereld. De door Lanner ingezette walstraditie werd door de familie Strauss voortgezet. Bekend bleven Lanners Hofballtänze , Die Schönbrunner , Die Romantiker en de Pester Walzer .