Slaap

 
   
Hoe zit de slaap in elkaar ?
De slaap bestaat uit vijf verschillende fasen of stadia. Het eerste stadium treedt op bij de overgang van waken naar slapen. De slaap is nog licht en de ogen rollen langzaam heen en weer. Op een EEG (electro-encefalogram) zijn naar verhouding grote, niet dicht op elkaar volgende hersengolven te zien. Het tweede stadium is de fase tussen de lichte slaap en de diepe slaap uit het derde stadium. In dat derde stadium is de diepe slaap begonnen. De slaper is dan moeilijk wakker te krijgen. De hersengolven zijn traag en hebben een grote uitslag. Het vierde stadium is de vervolgfase van de diepe slaap. Het EEG laat steeds het zogenaamde deltaritme zien. Het laatste stadium is de periode van de REM-slaap, de periode van de snelle oogbewegingen. De hersengolven wijzen op alertheid en activiteit, maar het lichaam is nog in een diepe slaap. In deze fase zouden de meeste dromen voorkomen. Een cyclus van deze vijf fasen duurt ongeveer negentig minuten en begint dan weer van voren af aan. In de loop van de nacht neemt de REM-slaap een steeds groter deel van de cyclus in beslag, wat ten koste gaat van de diepe slaap.

Hoeveel uren slaap heeft een volwassene nodig ?
Het is niet waar dat iedereen per nacht acht uur slaap zou nodig hebben. Sommige mensen hebben genoeg aan zes uur slaap. De behoefte aan slaap is persoonlijk en ook afhankelijk van de levenswijze van die persoon. Wie denkt dat hij acht uur moet slapen, schept zelf een slaapprobleem. Wanneer iemand gemakkelijk inslaapt, goed doorslaapt en zich 's ochtends uitgerust voelt, doet het aantal uren slaap er niet toe.

Welke soorten slapeloosheid bestaan er ?
Er zijn verschillende vormen van slapeloosheid. Een nacht van volledige slapeloosheid komt zelden voor. Een 'slaapstoornis' (uren wakker liggen voor het inslapen) komt vaak voor. Een ander probleem is het niet lekker kunnen doorslapen en vaak wakker worden (de doorslaapstoornis). En tenslotte kan de nachtrust worden verstoord door 's morgens vroeg wakker te worden en dan niet meer te kunnen slapen.

Zijn slaapproblemen altijd psychisch ?
Slaapproblemen hebben meestal - niet altijd - te maken met psychische spanningen. Iemand kan als het ware de knop in zijn hoofd niet omdraaien en blijft bezig met de zorgen van de dag. Daardoor kunnen de spieren zich niet ontspannen. De spierspanning zorgt voor een continue prikkel naar de hersenen, zodat de zenuwcellen in het slaapcentrum van de hersenen bepaalde hersengebieden niet kunnen stilleggen. Ontspanningsoefeningen of yoga kunnen helpen om die spierspanning te verminderen.

Is zwaar snurken een afwijking ?
Er zijn diverse oorzaken van snurken. Opvallend zwaar snurken kan gepaard gaan met het slaapapnoe-syndroom, een slaapafwijking. Een apnoe wil zeggen dat de ademhaling tijdelijk stokt. Gedurende minstens tien seconden wordt er door de mond of neus niet in- of uitgeademd. De oorzaak is een tijdelijke blokkade van de bovenste luchtwegen tijdens de slaap en een verminderde werking van de ademhalingsspieren. De apnoe gaat gepaard met zwaar snurken, zonder dat de slaper dit zelf merkt. Bovendien wordt de slaap iedere keer onderbroken, de patiŽnt wordt even wakker. Mensen die hieraan lijden klagen overdag vaak over slaperigheid en kunnen last hebben van hoofdpijn, moeheid en prikkelbaarheid. Wanneer mensen hier langdurig last van hebben kunnen hoge bloeddruk en hartritmestoornissen voorkomen.